Welke vorm moet een zorghorloge krijgen om thuiswonende mensen met dementie goed te ondersteunen? Na het eerdere onderzoek naar de benodigde functies zijn vier studenten verdergegaan met het ontwerpen van een aangepaste versie van Miles. Het doel van deze vervolgopdracht was om de onderzoeksresultaten te vertalen naar concrete ontwerpen voor het horloge, de bediening en de ondersteuning van mantelzorgers en zorgverleners. Daarbij stonden eenvoud, herkenbaarheid, veiligheid en zo min mogelijk handelingen door de gebruiker centraal.
De ontwerpen richten zich op thuiswonende mensen met dementie in stadium één en twee. Zij functioneren nog relatief zelfstandig, maar kunnen moeite krijgen met geheugen, oriëntatie, communicatie en dagelijkse handelingen. Het horloge moet hen ondersteunen zonder extra verwarring of onrust te veroorzaken. Ook mantelzorgers en naasten behoren tot de doelgroep. Zij helpen vaak bij afspraken, medicatie en veiligheid en willen kunnen reageren wanneer iets misgaat. Daarnaast is rekening gehouden met thuiszorgmedewerkers en andere zorgverleners die bij meldingen of noodsituaties betrokken kunnen worden.
Het onderzoek is in opdracht van Stichting Bestaanskracht uitgevoerd door vier studenten van de minor Onderzoek en Ontwerpen voor Gezondheid van De Haagse Hogeschool. Eén student werkte zelfstandig aan een gedetailleerd ontwerp voor de gebruikersinterface van de smartwatch en aan verbetermogelijkheden voor het bestaande horlogebandje. Drie studenten werkten als groep aan een breder productconcept, bestaande uit het horloge, de interface en een app voor mantelzorgers en zorgverleners. Zo ontstonden twee afzonderlijke ontwerptrajecten die vanuit dezelfde onderzoeksresultaten verschillende keuzes uitwerkten.
Het zelfstandige traject leverde een uitgewerkte gebruikersinterface op voor een smartwatch. De belangrijkste onderdelen zijn een SOS-functie, eenvoudige navigatie naar huis en herinneringen voor afspraken en medicatie. De instellingen kunnen vooraf samen met een mantelzorger worden ingevoerd. De gebruiker krijgt duidelijke vragen en herkenbare symbolen. Voordat een belangrijke actie wordt uitgevoerd, vraagt het horloge om een bevestiging. Zo wordt voorkomen dat bijvoorbeeld per ongeluk een noodmelding wordt verstuurd.
Het ontwerp gebruikt weinig kleur, duidelijke zwart-witverschillen en zo min mogelijk stappen. Het gemeten verschil tussen tekst en achtergrond voldoet aan de richtlijn voor leesbaarheid. Zes mensen met dementie en zes mantelzorgers of naasten bekeken en beoordeelden het ontwerp. Zij waren positief over onder meer de plaatsbepaling, de noodmelding, de herinnering voor medicijnen en de leesbaarheid. Het bestaande bandje werd als veilig ervaren, maar zou volgens de deelnemers comfortabeler kunnen worden gemaakt.
De groep ontwikkelde een ander ontwerp voor het zorghorloge. Dit heeft een rekbaar, zilverkleurig bandje zonder sluiting, zodat de gebruiker het horloge gemakkelijk kan omdoen, afdoen en opladen. Het eenvoudige scherm bevat een vriendelijk gezichtje en kan herinneringen en aanwijzingen hardop uitspreken. Voorgestelde functies zijn onder meer plaatsbepaling, een noodknop, valdetectie, herinneringen, bellen met spraakbediening en het meten van de hartslag en temperatuur.
Bij dit ontwerp hoort ook een app voor mantelzorgers en zorgverleners. Daarin kunnen zij taken en herinneringen instellen, meldingen bekijken, de locatie van de gebruiker volgen en de weergave van het horloge aanpassen. Het ontwerp is met schetsen en animaties voorgelegd aan mensen met dementie, mantelzorgers en medewerkers van een verpleeghuis. Vooral de eenvoudige wijzerplaat, de rustige vormgeving en het ondersteunende gezichtje werden positief beoordeeld. Het gaat nog om een ontwerpvoorstel. De functies zijn nog niet allemaal technisch ontwikkeld of in de praktijk getest.
De ontwerpen geven twee bruikbare richtingen voor de verdere ontwikkeling van Miles. De aanbeveling is om op basis daarvan een werkend proefmodel te maken en dit langer te testen met een grotere en meer diverse groep thuiswonende mensen met dementie. Ook moeten de gesproken ondersteuning, meldingen, sensoren, het opladen en het draagcomfort verder worden onderzocht. Voor het bandje zijn zachte, huidvriendelijke stof en sterke vezels als mogelijke materialen genoemd.
Verder wordt aanbevolen om met technische deskundigen te onderzoeken hoe Miles kan aansluiten op bestaande zorgsystemen. Daarna kan een proef in de praktijk worden uitgevoerd. Gebruikers en zorgverleners moeten uitleg en training krijgen. Ook zijn duidelijke afspraken nodig over privacy, verantwoordelijkheden en het opvolgen van meldingen.
Ervaring uit het dagelijks leven is in die volgende fase onmisbaar. Mensen met beginnende dementie, mantelzorgers en zorgprofessionals die willen meedenken of deelnemen aan een praktijktest, kunnen via het contactformulier contact opnemen.
Deze opdracht is uitgevoerd door de volgende studenten: Fatine Bourbab, Chaymae Elamrani Elidrissi, Merel Manni en Ana Ruijs.