Eenzaamheid onder jongvolwassenen is vaak niet zichtbaar. Iemand kan studeren, werken en mensen om zich heen hebben en zich toch niet verbonden of begrepen voelen. Vanuit die opgave is onderzocht welke rol kunst en cultuur kunnen spelen voor jongvolwassenen die eenzaamheid ervaren.
Het doel was beter te begrijpen hoe jongvolwassenen eenzaamheid ervaren, welke vroege signalen zij herkennen, waarom contact zoeken soms moeilijk is en hoe kunst en cultuur kunnen helpen bij deze gevoelens en het leggen van verbinding. Daarbij is ook onderzocht welke aanknopingspunten dit biedt voor de verdere ontwikkeling van Miles. De onderzoeken richtten zich vooral op jongvolwassenen en studenten van ongeveer 18 tot 25 jaar die eenzaamheid of mentale belasting ervaren. In enkele onderzoeken lag extra nadruk op internationale studenten of jongeren die al actief gebruikmaken van muziek, kunst of andere culturele activiteiten.
Het onderzoek is uitgevoerd door zes UX Design-studenten van De Haagse Hogeschool in opdracht van Stichting Bestaanskracht. Zij werkten vanuit één gedeelde opdracht, maar onderzochten ieder een eigen invalshoek en ontwikkelden concepten en prototypes. Daarbij gebruikten zij literatuuronderzoek, vragenlijsten, interviews, dagboeken en ontwerptests. Zo ontstond vanuit verschillende invalshoeken inzicht in hetzelfde vraagstuk.
De resultaten laten een duidelijk terugkerend beeld zien. Eenzaamheid betekent niet automatisch dat iemand alleen is. Jongvolwassenen kunnen zich juist tussen andere mensen eenzaam en niet begrepen voelen. Persoonlijke problemen of gevoelens zijn voor de omgeving bovendien vaak niet zichtbaar en worden niet altijd gedeeld. De stap om contact te zoeken kan groot zijn, bijvoorbeeld uit angst anderen tot last te zijn, niet begrepen te worden of niet goed onder woorden te kunnen brengen wat er speelt.
Kunst en cultuur blijken daarbij verschillende rollen te kunnen vervullen. Muziek, kunst en andere creatieve activiteiten kunnen afleiding en ontspanning bieden en helpen bij het reguleren of uitdrukken van emoties. Maar ze nemen eenzaamheid niet vanzelf weg. Juist het herkennen van eigen gevoelens in muziek, beelden of andere creatieve uitingen kan belangrijk zijn. Kunst en cultuur kunnen zo niet alleen afleiding bieden, maar ook een laagdrempelige manier zijn om gevoelens te herkennen, te uiten en verbinding met anderen te ervaren.
Voor Miles levert dit een aantal mogelijke ontwikkelrichtingen op. De onderzochte oplossingen richten zich onder meer op het vroeg herkennen van veranderingen in emoties, laagdrempelige ondersteuning op moeilijke momenten en kleine vormen van contact of herkenning. Daarbij zijn keuzevrijheid en emotionele veiligheid belangrijk: iemand moet niet tot sociaal contact worden gedwongen, maar zelf kunnen bepalen wanneer en hoe verbinding wordt gezocht.
De onderzoeksresultaten wijzen daarom op mogelijkheden om oplossingen verder te ontwikkelen die weinig inspanning vragen en kunst en cultuur gebruiken als laagdrempelige brug naar herkenning en contact. De ontwikkelde concepten bieden
hiervoor aanknopingspunten, maar zijn nog geen bewezen oplossing tegen eenzaamheid. Verdere ontwikkeling en toetsing met grotere groepen jongvolwassenen zijn nodig.
Daarmee vormt het onderzoek geen eindpunt. De volgende stap is om kansrijke ideeën verder uit te werken en samen met jongvolwassenen te onderzoeken wat in de praktijk daadwerkelijk helpt.
Wil je meer weten, meedenken of meedoen aan vervolgonderzoek en praktijktesten? Neem dan contact met ons op via het contactformulier.
Deze opdracht is uitgevoerd door de volgende studenten: Kenan Keklik, Alexandra Kortbeek, Joel Lim, Vy Pham, Đinh Thiên Thảo en Lisa Vermeulen.