Prestatiedruk onder jongvolwassenen is niet altijd zichtbaar. Iemand kan studeren, werken en aan allerlei verwachtingen voldoen, terwijl de spanning ondertussen verder oploopt. Vaak wordt die druk pas echt opgemerkt wanneer concentratie, rust en het vermogen om keuzes te maken al afnemen. Vanuit die opgave is onderzocht hoe kunst en cultuur kunnen helpen om signalen van oplopende stress eerder te herkennen en er op een passende manier mee om te gaan.
Het doel van de opdracht was te onderzoeken hoe een op maat gemaakte Miles-oplossing jongvolwassenen kan ondersteunen bij het herkennen van vroege signalen van emotionele overbelasting door prestatiedruk en het reguleren van hun emoties in het dagelijks leven. Kunst, muziek, beweging en andere creatieve activiteiten moesten daarbij een betekenisvolle rol krijgen. Het uitgangspunt van Miles is dat ondersteuning niet pas wordt aangeboden wanneer iemand al volledig overbelast is, maar juist eerder en op een manier die de eigen regie ondersteunt.
De onderzoeken richtten zich vooral op jongvolwassenen die prestatiedruk ervaren door studie, werk, verwachtingen van anderen of verwachtingen die zij zichzelf opleggen. De studenten onderzochten wanneer die druk ontstaat, hoe jongeren merken dat spanning oploopt, wat zij dan doen en welke ondersteuning wel of juist niet prettig voelt. Daarbij kwam een duidelijk patroon naar voren: stress kan snel toenemen, terwijl veel jongeren op zo’n moment juist proberen door te gaan. Tegelijk neemt bij hoge spanning het vermogen af om rustig na te denken, keuzes te maken of een ingewikkelde oefening te volgen.
Het onderzoek is uitgevoerd door vijf UX Design-studenten van De Haagse Hogeschool in opdracht van Stichting Bestaanskracht. Zij werkten vanuit één gedeelde opdracht, maar onderzochten ieder een eigen invalshoek en ontwikkelden concepten en prototypes. Daarbij gebruikten zij onder meer literatuuronderzoek, interviews, vragenlijsten, creatieve onderzoeksmethoden en gebruikerstesten. Zo ontstonden verschillende oplossingen voor hetzelfde vraagstuk.
De resultaten laten een duidelijke gezamenlijke lijn zien. Ondersteuning moet snel, eenvoudig, persoonlijk en laagdrempelig zijn. Iemand die al onder druk staat, heeft weinig aan lange uitleg of algemene adviezen. Muziek, tekenen, bewegen, ademhaling, beelden en andere creatieve activiteiten kunnen juist helpen om even afstand te nemen van stress en weer rust te vinden. Belangrijk is ook dat ondersteuning niet opnieuw als een prestatie voelt. Het doel is niet om iemand productiever te maken, maar om ruimte te geven om tot rust te komen en opnieuw grip te krijgen.
De studenten werkten deze inzichten op verschillende manieren uit. Zo ontstonden ontwerpen waarin een smartwatch vroege signalen van spanning kan herkennen en vervolgens een korte oefening of creatieve activiteit aanbiedt. Andere concepten laten gebruikers zelf kiezen uit muziek, beweging, tekenen, reflectie of ademhaling
Ook werd onderzocht hoe gevoelens zichtbaar kunnen worden gemaakt met bijvoorbeeld weersbeelden of creatieve symbolen. Ondanks de verschillen hebben de concepten veel gemeen: ondersteuning moet weinig moeite vragen, aansluiten bij het moment en voldoende ruimte laten voor persoonlijke voorkeuren.
De eerste gebruikerstesten bevestigen verschillende van deze uitgangspunten. Deelnemers waarderen vooral korte oefeningen, een rustige uitstraling, persoonlijke keuze en ondersteuning die direct beschikbaar is. Tegelijk kwamen duidelijke verbeterpunten naar voren. De bediening moet eenvoudig en helder blijven, gebruikers willen zelf kunnen bepalen welke ondersteuning zij krijgen en wanneer zij stoppen, en persoonlijke voorkeuren moeten beter kunnen worden meegenomen. Ook kan verder worden onderzocht hoe inzicht in patronen en ondersteuning rekening houdt met moment en situatie.
De vijf onderzoeken laten verschillende kansrijke richtingen zien om jongvolwassenen bij prestatiedruk te ondersteunen en bieden een goede basis om deze samen met hen verder uit te werken en in de praktijk te onderzoeken. Daarmee vormt dit onderzoek geen eindpunt, maar een volgende stap in de ontwikkeling van ondersteuning waarin technologie, kunst en cultuur elkaar aanvullen.
Wil je meer weten, meedenken of meedoen aan vervolgonderzoek en praktijktesten? Neem dan contact met ons op via het contactformulier.
Deze opdracht is uitgevoerd door de volgende studenten: Lilla Garai, Riley Lieuw On, Izabela Ślusarczyk, Aleksei Vasilev en Calvin Adil Wicaksono.
